گفتار چهارم بيماريهاى دستگاه گوارش فصل اول بدهضمى هرگاه حالت هضم ناسازگار بوده و هضم بر مرام نباشد ، يكى از سبب‌هاى زير را دارد : 1 - پايينهاى معده آسيب ديده است . 2 - سبب ممكن است از چگونگى و حجم غذا باشد . 3 - امكان دارد سوء هضم بستگى به آرامش و حركات انسان داشته باشد . حال اگر سبب در خود معده است ، چندين حالت دارد : 1 - سوء مزاج ، كه سوء مزاج هم در آسيب‌رسانى به معده درجاتى دارد . الف - سوء مزاج سرد در درجهء اول به معده زيان مىرساند . ب - بعد از سوء مزاج سرد سوء مزاج گرم رل خرابكارى را در معده بازى مىكند . ج - امّا سوء مزاج خشك و سوء مزاج تر اكثرا به اين حد فعاليت ندارند كه بتوانند به هضم زيانى برسانند و در صورتى كه مزاج سرد و گرم معده معتدل نباشند ، و سوء مزاج خشك رخ دهد انسان را به پژمردگى و افسردگى سوق مىدهد ، و اگر با عدم اعتدال مزاج سرد و گرم سوء مزاج تر روى به معده آرد بايد منتظر بيمارى استسقا بود . 2 - آرامش و حركات . خوب هضم شدن غذا در معده آرامش و خواب لازم دارد . اگر جنبش و بىخوابى جاى آرامش و خوابيدن را اشغال كرده باشد ، هضم بايسته و بر وفق مرام صورت نمىپذيرد . يعنى اگر غذاى وارد شده به معده از نوع سنگين و غليظ باشد هضم شدنش به طول مىانجامد . يا اصلا هضم نمىشود و يا به هضم كامل نمىرسد . امّا اگر غذاى سبك هضم نشود زياد در معده نمىماند و اگر معده از هضم آن عاجز باشد ، به سرعت تباه مىشود . اكنون در اين‌باره توضيح بيشتر داريم : غذا كه به معده وارد مىشود يا كاملا هضم مىشود يا هضم مىشود امّا نه به‌طور كامل و تغييرى كه